Make your own free website on Tripod.com
 
Gouden Eeuw

 

 Index

Wat was de invloed van de Gouden Eeuw op de kunst en de wetenschap?

 

Door de Gouden Eeuw kwam er geld in Nederland in omloop, en hierdoor onstond er een grote vraag naar kunst. De rijken wilden namelijk pronken met hun vergaarde rijkdommen. En op het moment dat mensen geld voor kunst over hebben, kunnen de kunstenaars leven van het geld dat ze met hun kunst verdienen. Dit is een enorme stimulans voor veel talentvolle schilders om te gaan schilderen. Enkele voorbeelden van deze mensen zijn:

                     - Rembrandt; - Rembrandt

                     - Frans Hals

                     - Pieter Paul Rubens

Ik zal van ieder van hen in het kort hun levensloop en belangrijkste kunst beschrijven: 

-       Rembrand: Rembrand van Rijn is een van de bekendste figuren uit de Gouden Eeuw, dit komt door zijn schilderijen. Het bekendste werk van hem is de “Nachtwacht” en dat hangt in het Rijksmuseum te Amsterdam. Hij is een van de weinige kunstenaars die erkenning kreeg tijdens zijn leefperiode. De meeste schilders, bijvoorbeeld Vincent van Gogh, stierven arm en waren niet geliefd door het volk. Rembrand was “ontdekt” door een regeringsadviseur die hem aanraadde bij de prins, die later zijn belangrijkste opdrachtgever werd. Toen in 1647 prins Maurits stierf ging het langzaam bergaf. De nieuwe stadhouder, prins Willem de tweede had een voorkeur voor de nieuwe classicistische schilderskunst. Op 4 oktober 1669 stierf Rembrand in een armenwijk in Amsterdam. 

-   Frans Hals: Frans Hals is geboren te Antwerpen en met zijn gezin al kleine jongen naar Haarlem gevlucht na de Spaanse Furie en is daar de rest van zijn leven blijven wonen / werken. Zijn schilderijen waren vooral vrolijke portretten en groepsschilderijen. De stijl van Frans Hals is heel anders dan die van Rembrand en hij heeft ook nooit de bekendheid van Rembrand weten te evenaren.

-    Pieter Paul Rubens: Rubens heeft een bewogen jeugd gehad. Zijn vader was protestants dus moest het gezin na de inname van Antwerpen door de Spanjaarden vluchten, en dat deden ze naar Keulen. Na de dood van zijn vader besluit hij zich te verzoenen met het Katholieke geloof en hij keert terug naar Antwerpen om daar voor Margaritha te gaan schilderen. Rond 1600 besluit hij naar ItaliŽ te gaan en daar wordt hij leerling van de grote kunstenaar Titaan, in deze tijd leert hij veel en wanneer hij weer in de Nederlanden aankomt kan hij aan de slag als hofschilder. Van hieruit ging het alleen maar beter, hij maak prachtige kunstwerken en krijgt zelfs de titel: Master of Arts van de universiteit van Cambridge. Door zijn reis naar Italie was hij ook helemaal in de ban van de Renaissance en Rubens maakte dan ook verscheidene werken vanuit die kant. Bijvoorbeeld het schilderij hieronder, waarin volgens de Ilias van Homerus, Paris uit 3 godinnen de mooiste moet kiezen. Tot aan zijn dood in 1640 was hij een van de meest geliefde en bekende schilders van de Nederlanden.

 

Niet alleen de kunst heeft in de Gouden Eeuw een vogelvlucht genomen, ook begint de wetenschap vanaf deze tijd in Nederland op te komen. En met wetenschap heb ik het niet alleen over wis- en natuurkunde, maar ook over Erasmus, die met zijn Lof der Zotheid de mensheid wist te veranderen. Hoewel pas bij het programma: Wie is de grootste Nederlander? Pim Fortuin gekozen was, zou Erasmus op die plek veel mee recht hebben. Met het boek "Lof der Zotheid" was hij de eerste die openlijk kritiek gaf op de Rooms Katholiek Kerk en daarmee dus de aanstichter van het protestantisme. Ook predikte hij dat men met elkaar moest praten en hij geloofde dat ieder mens goed was, Erasmus was de eerste "humanist". Zijn visie was die gedeeltelijk verwezenlijkt is in ons "huidige" poldermodel.

Al was Erasmus niet de enige grote wetenschapper van de Nederlanden. Je had ook nog Antonie van Leeuwenhoek en Christiaan Huygens. Van deze twee zal ik beginnen met Antonie. Hij was geboren in 1632 en was van beroep lakenhandelaar. In die handel was Antonie vertrouwd met vergrootglazen om de stof te keuren en op een dag kwam hij op het idee om verschillende lenzen achter elkaar te zetten, en zo had Antonie van Leeuwenhoek de microscoop uitgevonden. Hij berichtte zijn vindingen in ongeveer 350 brieven aan de Royal Society te Londen. Hierdoor was hij de eerste bekende Nederlandse onderzoeker / wetenschapper.

Onze andere grote uitvinder is Christiaan Huygens. Hij was een wis-, natuur- en sterrenkundige, en heeft op al deze vlakken ook op het hoogste niveau van Europa meegelopen. Toen hij in 1656 de wiskunde en de natuurkunde combineerde kwam hij uit op het slingeruurwerk, ook heeft hij met behulp van een slinger het om zijn eigen as draaien van de aarde bewezen. Als sterrenkundige heeft Christiaan Huygens nog een maan rond Saturnus ontdekt (dezelfde maan als waar de ruimtesonde "Huygens" nu naar op weg is) en hij ontdekte de ware aard van de ringen van Saturnus. Tot aan zijn dood in 1695 zou hij een van de meest toonaangevende wetenschappers van Europa blijven.

Wanneer er de Gouden Eeuw er nooit geweest zou zijn, zou de kunst en wetenschap van Nederland lang niet hetzelfde niveau halen als dat het nu heeft. Daarvoor is de impact van kunstenaar als Rembrand van Rijn en wetenschappers als Erasmus en Christiaan Huygens gewoon te groot.